• طلاق و مسائل پیش رو
  • مراجعه‌ی سریع برخی از زوج‌ها به نسخه‌ی طلاق که باید آخرین راهکار برون‌رفت از اختلافات زناشویی باشد، باعث ایجاد گرفتاری‌های جدید و ابتلاء به عواقب پیدا و پنهان برای ‌آن‌ها می‌شود.
  • اشاره: 
    بر کسی پوشیده نیست که صبر پیشگی، بردباری و خویشتن‌داری در روابط زناشویی، به زوجین این قابلیت را می‌دهد که بتوانند توانمندی‌هایشان را به فعلیت در آورده و با غلبه بر مشکلات، به شکوفایی بیشتری برسند. با این حال، مراجعه‌ی سریع برخی از زوج‌ها به نسخه‌ی طلاق که باید آخرین راهکار برون‌رفت از اختلافات زناشویی باشد، باعث ایجاد گرفتاری‌های جدید و ابتلاء به عواقب پیدا و پنهان برای ‌آن‌ها می‌شود. آشنایی با قوانین و مقررات و آگاهی کافی از حقوق و تكالیف خود و طرف مقابل در امر ازدواج، باعث توانمندی طرفین خواهد شد تا در تصمیم‌گیری‌های خود سنجیده‌تر و در مواجهه با مشکلات، شایسته‌تر رفتار نمایند. این نوشتار در صدد است که پیامد های بعد از طلاق را به تصویر کشیده و به عواقب و چالش‌های بعد از آن و چگونگی برخورد دادگاه‌ها در این زمینه بپردازد تا برخی مخاطبین پس از مطالعه، در اقدام به طلاق بیشتر تأمل نمایند و از شتابزدگی در این مورد بپرهیزند. 
     
    عوامل مؤثر بر طلاق 
    تفاوت ديدگاه‌های زن و مرد و در نتیجه اختلاف در توقعات و خواسته‌های آن‌ها از هم، عدم شناخت کافی از ویژگی‌های شخصیتی و فرهنگی یکدیگر و تغيير شيوه‌های همسريابي در سال‌هاي اخير را می‌توان از مهم‌ترین دلایل طلاق دانست. بچه‌دار نشدن، دخالت‌های به ظاهر دلسوزانه اطرافیان و مشاوره های غیرکارشناسانه ديگران در زندگي زناشويي نيز از عوامل ديگر جدايي به شمار مي‌روند. بنابراین شایسته است دختر و پسر قبل از ازدواج با رفتار‌های يكديگر آشنا شوند و از مشاوران مجرب بهره بگیرند. 
    زندگي زناشویی، در ابتدا توأم با عشق و ابراز علاقه‌ی فراوان است، اما با گذشت زمان و کم‌ترشدن روابط عاطفی که تا اندازه ای هم طبیعی است، کم‌توجهی زن به همسر خود بعد از تولد فرزند، تغییر ارزش‌های موجود در خانواده یا کم‌شدن میزان مسوولیت ‌پذیری مزدوجین، ممکن است صبر و تحمل آن‌ها در برابر مشکلات کوچک و بزرگ کم شود و به بنيان خانواده‌ آسیب برسد. در هر حال، بر کسی پوشیده نیست که گسست خانواده به عنوان هسته اصلی و اولیه‌ جامعه، ناهنجاری‌های اجتماعي را به دنبال خواهد داشت؛ از جمله این‌که امکان دارد آن شخص پس از طلاق، برای رفع نیازهای فردی خود، در برخورد با دیگر اعضای جامعه دچار کج‌روی‌های اخلاقی شود. 

    مشکلات روحی و روانی ناشی از طلاق 
    در مورد مشكلات زنان بعد از طلاق، بخصوص باید به تنهايي و افسردگی‌ تعداد قابل توجهی از آن‌ها اشاره کرد؛ زیرا ‌زنان بعد از ازدواج، تمام عاطفه و احساس خود را نثار همسران‌شان مي‌كنند و زماني كه پیوندشان به جدایی می‌انـجامد، احساس شكست‌خوردگي غيرقابل جبراني به آن‌ها دست مي‌دهد. احساس باخت در طلاق، در زنان به دلیل ویژگی‌های ارتباطي شخصیتی، نسبت به مردان بیشتر است. عدم اعتماد عمومي جامعه به زنان مطلقه، بر مشکلاتشان می‌افزاید و به دليل نگاه نامناسب جامعه، آثار سوء طلاق برای آن‌ها بيشتر ظهور و بروز پیدا می‌کند. افزایش مشكلات اقتصادی زنان بعد از طلاق، تشکیل مجدد خانواده را برای رفع نیازهای مادی و  ترمیم روحی آن‌ها ایجاب می‌کند، اما از آن‌جا که در جامعه ما امکان چنین شرایطی برای این قشر چندان فراهم نیست، شاهد افزایش ورود آن‌ها به فعالیت‌های بزهکارانه برای امرار معاش هستیم. 
    اگر مردی بعد از جدايي به تنهايي به زندگي ادامه دهد، به نسبت جنس مخالف چندان دچار مشکلات عاطفی نخواهد شد، زیرا بعد از يك شكست در زندگي، در بیشتر موارد فعاليتي را برای خود تعریف می‌کند و ضمن سرگرم شدن، با شرایط جدید تطبیق‌پذیر می‌شود. 
    گذشته از این‌ها، از مشکلات زنان مطلقه، مزاحمت‌های گاه و بیگاه همسر سابق با انگیزه انتقام‌گیری است که به حقوق فردی و اجتماعی آن‌ها خدشه وارد خواهد ساخت. ضمن این‌که اگر بخواهند با خانواده خود زندگی کنند، گاهی اوقات دچار آزارهای روحی می‌شوند زیرا رفت و ‌آمدهای آن‌ها کنترل می‌شود و به دلیل حساسیت‌های جامعه، خانواده‌ها برای حفظ آبروی خود می‌کوشند از معاشرت‌های آن‌ها جلوگیری کنند. بالاخره این‌که اگر تصمیم بگیرند زندگی مستقلی تشکیل دهند، یافتن یک محل مسکونی مناسب که صاحب خانه‌اش مایل به اجاره آن به یک زن مطلقه باشد، کاری بسیار دشوار است و حتی اگر چنین خانه ای را هم بیابند، چه بسا با همسایگانی روبرو شوند که قصد داشته باشند آن‌ها را به نام ازدواج موقت طعمه هوسرانی خود  کنند. 
     
    کودکان مهم‌ترین قربانیان طلاق 
    خانواده نخستين مكان الگوگيری كودكان است. بنابراین اگر خانواده دچار اختلال شود، ديگر محل مناسبي برای تربیت فرزندان نخواهد بود، زیرا آن‌ها بعد از جدایی والدین الگوهای تربيتي خود را از دست می‌دهند و به خاطر زندگی بدون پدر و مادر یا تنها با یکی از این دو، از عزت نفسشان كاسته خواهد شد. تأثير طلاق بر روح و روان فرزندان دختر بيشتر از پسران است، زیرا آن‌ها بايد واجد شرایط خاصی باشند تا در آينده مورد پذیرش و انتخاب قرار گيرند. 
    سایه طلاق برای همیشه بر زندگی والدین گسترده شده و حتی در صورت ازدواج مجدد نیز همراه آن‌ها خواهد بود. آمارها نشان مي‌دهند که بسیاری از ازدواج‌های مجدد افراد مطلقه به سرانـجام خوبي نرسیده اند و بخصوص آسیب‌های جدی روحی را نیز برای کودکان طلاق به ارمغان آورده‌اند و به همین دلیل به شدت دچار افت سطح تحصیلی شده‌اند. در نتیجه، این فرزندان خیلی زود وارد بازار کار می‌شوند و از تربیتی كه بايد از طریق آموزش در خانواده یاد می‌گرفتند، بی‌بهره اند. كودكاني كه خانواده‌شان از ثبات کافی برخوردار نیستند، كاركرد اجتماعي مثبت خود را از دست داده و به دليل فقدان سرمايه های آموزشی و تربیتی کافی، بهترین طعمه برای باندهای فساد و جرائم سازمان‌یافته می‌شوند تا جایی که به جرات می‌توان گفت كودكان يتيم فاقد سرپرست، از جنبه شرایط روحی و مسوولیت‌پذیری اجتماعی نسبت به فرزندان طلاق یا كودكان حاصل از ازدواج مجدد شرایط بهتری دارند. 
     
    مشکلات ملاقات با فرزندان بعد ازطلاق 
    هركدام از والدين طبق قانون اين حق را دارند كه پس از جدایی، در فواصل معين با كودك خود ملاقات كنند و حتي بزهکار بودن احتمالی مادر يا پدر هم باعث نمي‌شود از ملاقات او با فرزندش جلوگيری شود. در صورتي‌كه پدر و مادر درباره مدت ملاقات و نحوه‌ی آن توافق کرده باشند، طبق همان توافق عمل مي‌شود. اما در صورت عدم توافق، دادگاه در حكم خود مدت ملاقات و نحوه آن را برای كسي كه حق حضانت دارد، معين مي‌كند. معمولاً دادگاه ها يك يا دو روز از آخر هفته را به اين امر اختصاص مي‌دهند، با در نظر گرفتن این مورد که ملاقات بيش از اندازه‌ی معلوم، باعث اختلال در حضانت و دوگانگي تربيت كودك مي‌شود. 
    اما سلب كلي حق ملاقات از پدر يا مادری كه حضانت به عهده او نيست، برخلاف صراحت قانون مدني است و دادگاه نمي‌تواند حكم به آن بدهد. با اين حال مطابق قانون حمایت خانواده، هرگاه دادگاه تشخیص دهد توافقات راجع به ملاقات، حضانت، نگهداری و سایر امور مربوط به طفل برخلاف مصلحت اوست یا در صورتی که مسؤول حضانت از انـجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل تحت حضانت با اشخاص ذی‌حق شود، دادگاه می‌تواند در خصوص اموری از قبیل واگذاری امر حضانت به دیگری یا تعیین شخص ناظر با پیش‌بینی حدود نظارت وی با رعایت مصلحت طفل، تصمیم مقتضی اتخاذ کند. 
    البته زماني كه ملاقات برای فرزند ضرر جاني داشته باشد و پدر يا مادر دچار حالات خطرناك رواني باشد، برای جلوگيری از صدمه به فرزند، با حكم دادگاه قیمی از بین بستگان نزدیک منصوب می‌شود. 
     
    ضمانت اجرای ممانعت از حق ملاقات 
    در صورتی‌که پدر يا مادرِ دارای حق حضانت، با مخالفت در ملاقات فرزند خود مواجه شود، می‌تواند دادخواست خود را برای صدور «حكم تعيين اوقات و زمان و مكان ملاقات» و نیز صدور دستور موقت برای ملاقات به دادگاه خانواده ارایه دهد. در بيشتر موارد دستور موقت برای «ملاقات سریع» در همان روز صادر مي‌شود و پدر یا مادر با داشتن دستور موقت مي‌تواند با مراجعه به اجرای احكام، خواستار اجرای حكم شود و با دريافت اجراييه و مراجعه به كلانتری محدوده سكونت خوانده يا محل احتمالي تحصيل يا نگهداری كودك، حکم دستور موقت را اجرا كند. همچنین در صورت لزوم مي‌توان از ضمانت اجرای قانون حمایت خانواده استفاده كرد كه مقرر می‌دارد: هرگاه مسؤول حضانت از انـجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل با اشخاص ذیحق شود، برای بار اول به پرداخت جزای نقدی و در صورت تکرار، به حداکثر مجازات مذکور محکوم می‌‌شود. 

    موارد عدم موافقت با حق ملاقات فرزند 
    عدم مواظبت، اعتیاد زیان آور به الکل، مواد مخدر و قمار، اشتهار به فساد اخلاق و فحشا، ابتلا به بیماری‌های روانی با تشخیص پزشکی قانونی، سوء‌استفاده از طفل یا اجبار او به ورود در مشاغل ضد اخلاقی (مانند فساد و فحشاء، تکدی‌گری و قاچاق) و تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف و به‌طور کلی انحطاط اخلاقی پدر و مادر، از دلایل سقوط حق ملاقات فرزند است. در این صورت، برای نگهداری فرزند قیم تعیین می‌شود. 

    تکلیف حضانت فرزندان در صورت فوت والدین 
    پس از انحلال نکاح و جدایی والدین، حضانت کودک تا ۷ سالگی با مادر و پس از آن با پدر خواهد بود مگر آن‌که مصلحت طفل به گونه‌ای دیگر اقتضا کند. بر طبق قانون حمایت خانواده حضانت فرزندانی که پدرشان فوت کرده نیز با مادر آن‌هاست، جز این‌که دادگاه به تقاضای ولی قهری یا دادستان، اعطای حضانت به مادر را خلاف مصلحت فرزند تشخیص دهد. اگرچه ازدواج مجدد مادر حق حضانت وی را به نفع پدر ساقط می‌کند، اما در مواردی که پدر فوت کرده باشد، ازدواج مجدد مادر موجب سقوط حق حضانت وی نخواهد شد. در صورتی که پدر و مادر هر دو فوت کرده باشند حضانت با جد پدری و پس از آن با سایر خویشاوندان طفل است. 
     
    آیا می توان طفل صغیر را به مسافرت خارج از کشور برد؟ 
     قانون حمایت خانواده در این مورد مقرر داشته: «فرزند صغیر را نمی‌توان بدون رضایت ولی، قیم، مادر یا شخصی که حضانت و نگهداری آن‌ها به او واگذار شده است از محل اقامت مقرر بین طرفین یا محل اقامت قبل از وقوع طلاق به محل دیگر یا خارج از کشور فرستاد، مگر این‌که دادگاه آن را به مصلحت صغیر بداند و با در نظر گرفتن حق ملاقات به اشخاص ذی‌حق این امر را اجازه دهـد. دادگاه در صـورت موافقت با خـارج‌کردن صغیـر از کشور، بنا به درخواست ذینفع، برای تضمین بازگرداندن صغیر تأمین مناسبی اخذ می‌کند». 
     
    تکلیف مهریه در صورت طلاق چگونه خواهد بود؟ 
    یکی از مهم‌ترین مسائلی که در بسیاری از احکام دادگاه‌ها هنگام صدور حکم طلاق تعیین تکلیف می‌شود، موضوع مهریه است. متقاضیان طلاق به خاطر بی‌مهری خانواده‌های خود و همچنین عدم حمایت‌های کافی اجتماعی، راهی محاکم دادگستری می‌شوند تا با صدور گواهی عدم سازش راه نـجاتی برای رهایی از شرایط حاضر بیابند. در پاسخ به این سؤال که: با توجه به ظرفیت‌های قانونی، پناه بردن به قانون تا چه حد توقعات مورد انتظار را بر آورده می‌کند؟، باید گفت: بسته به نوع طلاق، شرایط متفاوت است. 
     
    طلاق از طرف شوهر 
    اگر شوهر متقاضی طلاق باشد، باید به دادگاه مراجعه نماید و دادخواست ارایه بدهد. در این‌صورت دادگاه با دعوت زن و تعیین داور، می‌کوشد بین زن و شوهر آشتی برقرار کند. اگر داوری به نتیجه نرسید، دادگاه با تعیین حقوق زن شامل: مهریه، اجرت المثل(حقوق ایام زوجیت)، انتقال نصف دارایی و نیز تعیین تكلیف جهیزیه و فرزندان، به زوجین اجازه می‌دهد با مراجعه به دفترخانه رسمی به ثبت طلاق مبادرت کنند. 
    در بسیاری موارد زنان به خاطر این‌که مرد را به استفاده از حق طلاق راضی کنند، حاضرند از تمام حقوق قانونی خود، از جمله مهریه چشم‌پوشی کنند. به همین دلیل مشاهده شده که اکثر زنان مطلقه، مهریه خود را در هنگام طلاق دریافت نکرده و برای جدایی، مجبور به گذشتن از مهریه خود شده‌اند. 
    چشم‌پوشی از نفقه (به عنوان یکی دیگر از حقوق زوجه) موجب می‌شود که زنان مطلقه برای یافتن شغل مناسب و تأمین معاش به دامن جامعه پناه ببرند و طبعاً به دلیل دیدگاه ناپسند جامعه به آن‌ها، به مشکلات زیادی دچار می‌گردند. 
    تعیین تکلیف وضعیت فرزندانی که نتیجه زندگی مشترک بوده، مسئله‌‌ی دیگری است که به‌ویژه ذهنیت زنان مطلقه را به لحاظ ویژگی‌های عاطفی به خود بیشتر معطوف می‌دارد؛ تا جایی‌که بسیاری از ‌آن‌ها به‌جای مهریه و دیگر حق و حقوق مالی خود، خواهان حق نگهداری فرزندان‌شان هستند. ولی باز هم این امر حالت نسبی دارد، زیرا طبق بیان صریح قانون، اگر زن دوباره ازدواج کند حضانت از او گرفته خواهد شد و مرد می‌تواند از نظر خود بازگردد و حضانت فرزندان را خود به عهده گیرد، اما زن نمی‌تواند مهریه و حق و حقوق خود را پس از تغییر نظر مرد پس بگیرد. 

    طلاق توافقي 
    بسیاری از زوجین با بروز اختلافات کوچک و نه چندان جدی، در جست‌وجوی راهی میان‌بر و سریع برای رهایی از مشکلات موجود،به طلاق توافقی متوسل می‌گردند. 
    ماهیت حقوقی طلاق توافقی این است که زن و مرد توافق می‌كنند از هم جدا شوند. این توافق بنا به حكم دادگاه تثبیت می‌شود و ضمانت اجرای قانونی پیدا می‌كند. البته، از نظر حقوقی منظور از طلاق توافقی، طلاق خلع است که زن به خاطر كراهتی كه از مرد دارد باید مالی كمتر، معادل یا بیشتر از مهریه خود به مرد ببخشد تا همسرش را برای جدایی راضی كند. دادگاه‌ها نیز با توسل به قالب «طلاق مبارات» یعنی فرض کراهت طرفین از هم و «طلاق خلع» یعنی صرفاً بیزاری زن از ادامه زندگی، از عهده توجیه قانونی آن بر می آیند. 
     
    طلاق به درخواست زن 
    در دفترچه‌های ازدواج حاضر، وکالتی ضمن عقد نکاح به زن داده می‌شود که او اختیار دارد در صورت تحقق هریک از شرایط دوازده گانه و با اثبات هرکدام از آن‌ها، از طریق گواهی عدم سازش اخذ و خود را مطلقه کند. ازجمله این‌که هرگاه برای زن در زندگی مشترک وضعیتی به وجود آید که ادامه زندگی برای او همراه با عسر و حرج (سختی و مشقت) و تحمل آن به طور عادی مشکل باشد، می‌تواند برای طلاق به دادگاه مراجعه کند. دادگاه پس از بررسی موضوع، اگر شرایط را برای زن غیر‌قابل‌تحمل تشخیص داد، به درخواست او پاسخ مثبت می‌دهد. 
      
    آیا در طلاق به علت عسر و حرج، زن موظف به پرداخت وجه یا بخشش کل یا قسمتی از مهریه است؟ 
    در مواردی که عسر و حرج زوجه برای دادگاه اثبات شود، صدور حکم طلاق و اجبار زوج به جدایی، الزاماً مشروط به پرداخت مال یا گذشت از مهریه توسط زن نیست، اما او جهت انتخاب و تعیین نوع طلاق (خلع) معمولاً قسمتی از مهریه‌اش را می‌بخشد. هرچه بخش بیشتری از مهریه بذل (بخشش) شود،دلیلی بر عسر و حرج بیشتر زن تلقی می‌شود. 

    مصادیق عسر وحرج در قانون کدامند ؟ 
    ۱-ترک زندگی توسط شوهر حداقل به مدت شش ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب بدون عذر موجه. 
    ۲-اعتیاد شوهر به مواد مخدر یا ابتلای او به مشروبات الکلی و امتناع زوج از ترک آن‌ها یا عدم امکان الزام شوهر به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است. در صورتی که زوج به تعهداتش عمل نکند یا پس از ترک دوباره به مصرف مشروبات الکلی یا مواد مخدر روی آورد، با درخواست زوجه طلاق انـجام خواهد شد. 
    ۳- محکومیت قطعی شوهر به حبس پنج سال یا بیشتر. 
    ۴- ضرب و جرح یا فحاشی یا هرگونه سوء‌رفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زن قابل تحمل نباشد. 
    ۵- ابتلاء شوهر به بیماری های صعب‌العلاج روانی یا مسری یا هر عارضه صعب‌العلاج دیگر که زندگی مشترک را مختل کند، مثل بیماری ایدز. 
    علاوه بر این موارد، در هر موردی که دادگاه تشخیص دهد زن در عسر و حرج قرار گرفته، با درخواست زوجه حکم طلاق صادر می‌کند. 

    در صورتی‌که مرد قادر به پرداخت مهریه نباشد، زن با چه شرایطی روبرو می‌شود؟ 
    چنانچه زوج از طریق مراجع قضایی محکوم به پرداخت مهریه و سایر حقوق مالی زن شود، می تواند با ادعای اعسار (عدم توانایی در پرداخت) به صورت اقساطی از عهده‌ی دین خود برآید و به خاطر این‌‌که اجرای حکم از محل مستثنیات دین (شامل منزل مسکونی، وسایل و ابزار کسب و کار، تلفن مورد نیاز شوهر و ودیعه اجاره)، در بعضی موارد ممکن نیست، هرگاه مرد به دلیل عدم كفايت (ناکافی بودن) دارايي يا عدم دسترسي به مال خود قادر به ادای دين خود نباشد، مُعسر شناخته می شود. مرجع رسيدگي به دعواي اعسار، همان دادگاهی است كه به دعوای اصلي (طلاق) رسيدگي كرده است. بنابراین اگر مرد قادر به پرداخت يكجای مهريه همسر خود نباشد، با دادن دادخواست اعسار، قسطي شدن كل مهريه را درخواست کرده که پس از اثبات عدم توانايي در پرداخت يكجا، توسط قاضي حكم اعسار از پرداخت يكباره در دادگاه صادر مي‌شود.  
    البته برخی مردان با سوء استفاده از قانون اعسار و با تقلب از اظهار واقعی اموال خود، موجب صدور حکم تقسیط مهریه می گردند که به علت بالا بودن برخی مهریه ها چه بسا وصول آن مادام العمر به طول انجامد. 
    بر این اساس و با توجه به این‌که رویه جاری بر این استوار است که به طور معمول احکام صادره دادگاه‌ها پانزده سکه پیش و یک سکه در هر سه ماه است، باید در نظر گرفت در مواردی که وجه مهریه بالاست، زن با چه مشکلاتی دست به گریبان خواهد شد. در حالیکه اگر مهریه میزان معقول و متعارفی داشته باشد، مرد به تسویه زود هنگام آن راغب و تواناتر خواهد بود. 

    راهکارهای پیشگیری: 
    قبل از ازدواج، دختر و پسر معمولا نگاه محدودی به زندگي و مشكلات آن دارند که باعث آسیب‌پذیری آن‌ها در مقابل مشکلات خواهد شد. برای پیش‌گیری از چنین شرایطی، پیشنهاد می‌شود: 
    اولا:ً طرفین قبل از ازدواج با شناخت بیشتری دست به انتخاب بزنند و مهارت‌های لازم را در این مورد به دست آورند. 
    ثانیاً: بعد از انعقاد عقد، زوجین به‌جای گریز از معضلات،در فراز و فرودهای زندگی در خود ظرفیت‌سازی کنند تا با شکوفایی استعدادهای بالقوه و بروز و ظهور آن‌ها، به احساس مفید بودن در زندگی برسند و الگویی مثال‌زدنی برای دیگران شوند. 
    ثالثاً: مهریه باید برای روزهای سپید تعیین گردد و با تعهد عملی به پرداخت بموقع آن، اجازه داده نشود که به حربه‌ای برای طلاق از طریق مراجعه به مراجع قضایی مبدل گردد. به عبارت دیگر پدیده ای که باید عامل اثبات صداقت و راستی در زندگی باشد، با مدیریت غلط به سرنوشتی که پیش‌تر اشاره شد، دچار نگردد. 
    با تمام این اوصاف، گاهی اوقات امکان ادامه زندگی دشوار می‌شود و زوجین از نتایجی که در سایه شکیبایی قابل حصول است، محروم می‌گردند. بنابراین شرایط اقتضاء می‌کند که فرهنگ‌سازی شود تا اگر زن و مردی به دلايل واقعي امکان ادامه زندگي با يكديگر را نداشته‌اند و از هم جدا شده‌اند، جامعه آن‌ها را طرد نكند؛ و همچنین شرایطی فراهم گردد که با اقدامات تامینی و حمایتی، مثل افزایش خدمات بیمه‌های تأمین اجتماعی از مراجعه خانواده‌ها به محاکم خانواده، جز در موارد ضروری پیش‌گیری شود. 
    به علاوه، راهنمایی و مشاوره در مراکز حقوقی، بخصوص قبل از مبادرت به طلاق و آشنایی با حقوق خود و طرف مقابل نیز می‌تواند راهگشا باشد و زوجین را از تعجیل در این کار باز دارد.  
      
    سؤال: در خصوص ادعای اعسار زوج و درخواست بازداشت وی از سوی زوجه به جهت امتناع از پرداخت مهریه، مرجع قضایی چه اقدامی انجام می دهد؟ 
    جواب: دادگاه با بررسی ادله ابرازی و توجه به نکات زیر اتخاذ تصمیم خواهد کرد: 
    الف) هرگاه وضعیت سابق محکومٌ‌علیه از نظر اعسار یا ایسار معلوم بوده و دلیلی که تغییر حالت سابقه را اثبات کند ارایه نشده باشد؛ دادگاه با فرض بر حالت سابقه حکم مقتضی صادر خواهد کرد. 
    ب) در صورتی که منشأ دین قرض یا معاملات معوض بوده مادام که تلف مال مکتسبه ثابت نشده باشد، دادگاه با فرض وجود مال و توانایی زوج، نسبت به صدور حکم رد اعسار اقدام خواهد کرد؛ مگر آن که مدعی اعسار خلاف آن را ثابت کند. 
    ج) چنانچه وضعیت سابق زوج مجهول بوده و دین مورد حکم دادگاه ناشی از اخذ و تحصیل مال به صورت مستقیم یا غیرمستقیم نباشد، ادعای اعسار زوج مطابق اصل بوده و مادامی که خلاف آن ثابت نشده موجبی برای بازداشت وی به عنوان ممتنع نخواهد بود. 
    بدین ترتیب در کلیه دعاوی مطالبه مهریه، ادعای اعسار زوج مطابق اصل بوده و مادامی که خلاف آن توسط زوجه ثابت نشده است به هیچ وجه موجبی برای بازداشت او به عنوان ممتنع وجود نخواهد داشت.
  • مع فرهنگی قوه قضائیه ...

  حقوق گام به گام